​Dak- en thuisloosheid blijft een urgente maatschappelijke uitdaging, ook in onze regio. De meest recente telling van oktober 2025 toont aan dat het probleem in Rivierenland niet alleen zichtbaar blijft, maar ook toeneemt. In de twaalf gemeenten rond Mechelen werden 1.374 dak- en thuisloze personen geteld, onder wie 935 volwassenen en 439 kinderen. Dat zijn er aanzienlijk meer dan bij de vorige telling in 2022.

Wat leren de cijfers ons?

De telling van 17 oktober 2025 maakte deel uit van een Vlaamse point-in-time-telling, gecoördineerd door het interfederaal Steunpunt tot bestrijding van armoede, het Departement Zorg en onderzoekers van KU Leuven. In totaal namen 29 lokale besturen en 117 organisaties in 4 regio’s deel, gaande van OCMW’s en CAW’s tot ziekenhuizen en sociale restaurants. In Rivierenland telden 49 organisaties en actoren mee en dat levert voor onze regio een gedetailleerd beeld op:

  • Er werden 1.374 dak- en thuisloze personen geteld in de regio: 935 volwassenen en 439 kinderen.
  • ​De helft van de dak- en thuislozen is geboren in België.
  • 66,7 procent van de getelde personen is man, 33,3 procent is vrouw. Dertien personen verbleven in de openbare ruimte, allemaal mannen.
  • Bijna 65 procent van de volwassen in de regio verblijft in tijdelijke opvang en tijdelijk verblijf of tijdelijk bij familie, vrienden of kennissen. Dat geldt ook voor bijna 80 procent van de kinderen.
  • 8,1 procent van de volwassenen verblijft in een woning met dreigende uithuiszetting.
  • 5,3 procent van de volwassenen verblijft in de noodopvang, waarvan 84 procent mannen.
  • 13,8 procent van de volwassenen verblijft in een instelling, waarvan twee derde mannen.
  • 9,4 procent van de personen is acuut dakloos. Dat betekent dat ze in de openbare ruimte verblijven of gebruiken maken van noodopvang, een garage, hun auto of een kraakpand.
  • Meer dan een derde van de dak- en thuislozen hebben mentale problemen, meer dan een vijfde heeft verslavingsproblematiek en 10 procent heeft een verstandelijke beperking.

“Deze cijfers onderstrepen dat het klassieke beeld van “de dakloze man op straat” de realiteit niet meer weerspiegelt. Dak- en thuisloosheid is vandaag veel diverser, vaak onzichtbaar en raakt ook kinderen, jongeren en vrouwen.” – Koen Huyberechts – coördinator Welzijnskoepel Rivierenland

Hoe we naar de cijfers van dak- en thuisloosheid moeten kijken

De toename ten opzichte van 2022 is deels te verklaren door een bredere en betere samenwerking tussen organisaties. In Rivierenland namen deze keer meer actoren en diensten deel, waaronder ook instellingen die eerder niet betrokken waren. Maar een betere telling verklaart zeker niet alles. Wat wél meespeelt, zijn structurele factoren:

  • Een tekort aan betaalbare huurwoningen,
  • Een steeds moeilijkere doorstroom vanuit opvang naar de reguliere woonmarkt,
  • En de stijgende kosten van wonen en leven.

Die tendensen zien we niet alleen in Rivierenland, maar in heel Vlaanderen en zelfs Europees.

Jongeren en kinderen in dak- en thuisloosheid

Jongvolwassenen die uitstromen uit jeugdhulp of instellingen blijken een uitgesproken risicogroep. De overstap naar zelfstandig wonen wordt steeds moeilijker, terwijl vangnetten vaak wegvallen op het moment dat begeleiding stopt. Voor kinderen betekent dak- en thuisloosheid vaak verhuizen van plek naar plek, onzekerheid en stress. Dat laat sporen na in hun welzijn, ontwikkeling en schoolloopbaan. Preventie en vroegtijdige begeleiding zijn hier cruciaal.

De hernieuwde ketenaanpak voor dak- en thuisloosheid

De voorbije jaren is er sterk ingezet op nood- en nachtopvang. Die opvang is noodzakelijk, maar volstaat niet. Zoals ook lokaal wordt benadrukt: dak, brood en bed bieden is belangrijk, maar niet genoeg. Zonder perspectief op een stabiele woonplek en begeleiding dreigt opvang een eindstation te worden.
Daarom zetten de gemeenten in Rivierenland, ondersteund door doorgedreven samenwerkingen met CAW Rivierenland en de Welzijnskoepel, sterker in op een ketenaanpak. De vernieuwde ketenaanpak probeert hierop een antwoord te bieden via een gedifferentieerde aanpak, met focus op doorstroom en duurzaamheid, en door nauwer samen te werken met woonactoren, de sector geestelijke gezondheidszorg en armoedeorganisaties. In het nieuwe plan engageert elk bestuur zich om een aantal woningen ter beschikking te stellen binnen de ketenaanpak voor duurzame oplossingen. Die primeren nog steeds op acute nachtopvang. De hernieuwde ketenaanpak resulteert in drie pijlers:

  1. Preventie, onder meer door tijdige opvolging van huurachterstanden en dreigende uithuiszettingen.
  2. Acute opvang en noodoplossingen, wanneer mensen hun woning verliezen.
  3. Doorstroom en duurzaam wonen, via begeleid wonen en doorstroomwoningen.

Dak- en thuisloosheid is geen individueel falen, maar het gevolg van kwetsbaarheid in combinatie met structurele tekorten op de woonmarkt. Er bestaat geen wonderoplossing, maar de richting is duidelijk: woongerichte oplossingen, op maat van diverse doelgroepen, met blijvende begeleiding.

De uitdagingen zijn groot, maar tegelijk toont de brede samenwerking in Rivierenland dat lokale besturen, welzijnsorganisaties en intergemeentelijke structuren zoals de Welzijnskoepel samen een verschil kunnen maken. Door cijfers te koppelen aan beleid, en noodhulp aan structurele oplossingen, bouwen we stap voor stap aan meer woonzekerheid en menswaardigheid in onze regio.

Bekijk hier de bevindingen en resultaten van de dak-en thuisloosheidstelling.